NATUURNET
      Natuurnet
uw kennismakelaar 



terug naar inhoudsopgave

Natuurontwikkeling rivierengebied gebaat bij voortzetting succesvolle coalitie

23 april 2012

De natuurontwikkeling in het stroomgebied van de grote rivieren heeft de afgelopen 20 jaar een enorme impuls gehad. De aanleg van stromende nevengeulen, het weggraven van klei en het omzetten van agrarische grond in natuurgebied hebben ervoor gezorgd dat veel meer soorten dieren en planten zijn teruggekeerd dan de beleidsmakers in de jaren 80 hadden verwacht. Tegelijkertijd hebben de rivieren meer ruimte gekregen om overtollig water af te voeren en profiteert de recreatieve sector van de talloze bezoekers in de nieuwe natuurgebieden. Door nieuw beleid staat de natuurontwikkeling echter onder druk, waarschuwt rivierecoloog Gijs Kurstjens van het samenwerkingsverband Rijn in Beeld.

Bijna driehonderd specialisten en bestuurders die betrokken zijn bij de ontwikkeling van het rivierengebied kwamen afgelopen donderdag 19 april bij elkaar tijdens een symposium in Deventer. Daar werden de resultaten gepresenteerd van het project Rijn in Beeld, waarvoor de onderzoekers de resultaten van 20 jaar natuurontwikkeling langs de Rijn, Waal en IJssel hebben geanalyseerd. In Rijn in Beeld werken het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, Staatsbosbeheer en Rijkswaterstaat samen met 13 andere partners.
Volgens rivierecoloog Gijs Kurstjens van Rijn in Beeld heeft de samenwerking verschillende aansprekende resultaten opgeleverd. Zo hebben de rivieren de ruimte gekregen om overtollig water op een veilige manier af te voeren, terwijl er tegelijkertijd nieuwe flora en fauna is ontstaan. Daarnaast heeft de baksteenindustrie geprofiteerd van de zand- en kleiwinning , waardoor de rivieren beter doorstromen. Ook de recreatieve sector heeft een impuls gehad door de openstelling van nieuwe natuurgebieden. Kortom, een prachtig voorbeeld van een succesvolle coalitie tussen verschillende partijen met uiteenlopende belangen die ze uiteindelijk toch hebben weten te overbruggen.

Hogere rivierafvoeren
Kurstjens pleit ervoor om hoogwaterprojecten te blijven koppelen aan natuurontwikkeling. Maar dat blijkt geen eenvoudige opgave. De overheid houdt immers, mede door effecten van de klimaatverandering, rekening met nog hogere rivierafvoeren. Straks moet er wellicht niet 16.000 maar 18.000 kuub water per seconde veilig via de Rijn worden afgevoerd. Tegelijkertijd moet er de komende jaren fors worden bezuinigd. Daardoor is de verleiding groot om met grotere en diepere geulen meer water af te voeren en de kosten van projecten te drukken. Bezuinigingen kunnen de creativiteit stimuleren om onafhankelijker van de overheid te worden. Ook kan het tot meer ondernemerschap bij de natuurbeschermers leiden en de samenwerking met het bedrijfsleven stimuleren. Maar we moeten oppassen dat de landschappelijke en ecologische kwaliteit niet dreigt te sneuvelen. Niemand is toch gebaat met een kaalslag in het rivierenlandschap?, aldus Kurstjens.

Waterveiligheid
De rivierecoloog maakt zich vooral zorgen over het project Stroomlijn van Rijkswaterstaat. De begroeiing langs de rivieren kan op sommige plekken een negatief effect hebben op de doorstroming van het water. De komende tijd onderzoekt Rijkswaterstaat daarom hoe de begroeiing het beste kan worden aangepakt. De natuur dreigt hier echter het kind van de rekening te worden, waarschuwt Kurstjens. Uiteraard is het belangrijk dat het water snel genoeg door de uiterwaarden stroomt. Daarom pleit ik er ook voor om de gebieden zo in te richten dat je niet teveel begroeiing krijgt. Maar waar een paar jaar geleden nog werd gesteld dat alleen het hoognodige weg zou moeten worden gehaald met respect voor de natuur, lijkt het er momenteel op dat alles moet verdwijnen, behalve bepaalde gedeeltes die bijvoorbeeld onder het beheer van natuurorganisaties vallen.
Om de waterveiligheid in ons land ook in de toekomst te waarborgen, pleit Kurstjens ervoor om Rijn in Beeld op te schalen naar een groter, internationaler project. Meer samenwerking tussen Zwitserland, Duitsland, Frankrijk en Nederland is essentieel om het probleem bij de bron aan te pakken. Het begint ermee dat we proberen om het water langer in de middelgebergten vast te houden, zodat we in Nederland minder last hebben van hoogwaterpieken. Ook moeten we naar vergelijkbare normen voor de hoogwaterafvoer toe gaan werken in de verschillende landen waar de Rijn doorheen stroomt.


Zoekt u een adviesbureau? Ga naar de zoekpagina  

terug naar inhoudsopgave of terug naar de homepage van het Natuurnet