NATUURNET
      Natuurnet
uw kennismakelaar 



terug naar inhoudsopgave

Dirk Sijmons: 'Denk in kansen voor het landschap!'

13 sept 2006

Hij is misschien wel de bekendste landschapsarchitect van Nederland. Dirk Sijmons vindt dat we niet in bedreigingen voor het landschap moeten denken, maar in kansen. Praktische tips van de rijksadviseur voor het landschap.

AgrariŽrs gaan, deels uit financiŽle noodzaak, steeds meer nevenactiviteiten ontplooien. Versterkt dit het landschap of levert het juist problemen op?
Ik denk dat je dat niet zo algemeen kunt stellen. Dat agrariŽrs zich vooral richten op voedselproductie is echt een ontwikkeling geweest van de 20e eeuw. Daarvoor hielden zij zich ook al met allerhande andere activiteiten bezig, dus zo'n nieuwe situatie is het niet. Ik vind dat je bedreigingen voor het landschap moet omzetten in kansen. De paardenhouderij bijvoorbeeld; je wilt geen 24.000 kilometer witte hekken in je buitengebied. Maar als je het voor elkaar krijgt dat 75% van die hekken vervangen worden door groene hagen, dan vind ik dat een kans voor het landschap. Denk in kansen!

Wat ik wel zorgelijk vind, is de explosieve stijging van de grondprijzen. Beneden de denkbeeldige as Amsterdam-Arnhem-Aken is de verwachtingswaarde van de grond zů opgelopen, dat akkerbouw en melkveehouderij niet meer rendabel zijn. Het verdwijnen van die grondgebonden landbouw heeft grote gevolgen voor het landschap, omdat er heel ander grondgebruik gaat plaatsvinden.

Is er een rol voor gemeenten weggelegd bij de veranderingen die plaatsvinden in het buitengebied en, zoja, welke?
Gemeenten kunnen zeker iets doen; zorgen voor continuÔteit in het planologisch beleid. Door inconsequent beleid denken ontwikkelaars nu: "Ik wacht wel tot het volgende gemeentebestuur, dan komt mijn plan er vast wel door". Planologisch zwakke knieŽn noem ik dat. Ook kunnen gemeenten meer gebruik maken van de verburgerlijking van het landelijk gebied. Mensen die op het platteland willen wonen, zijn vaak bereid om zorg te dragen voor het behoud van de ruimtelijke kwaliteit zoals het onderhoud van kleine landschapselementen, voetpaden, etc. Veel meer dan grote boeren, waar dit soort zaken steeds moeilijker in de arbeidsfilm zijn in te passen.

Veel gemeenteraadsleden worstelen met het begrip ruimtelijke kwaliteit. Hoe kun je aan het begin van het planproces komen tot goede indicatoren waarop gestuurd kan worden, zodat je weet dat het ten goede komt aan de ruimtelijke kwaliteit?
Hier moet ik echt waarschuwen: laat die berekenbare kant van kwaliteit los! Hoe meer je vasthoudt aan regels en indicatoren, hoe minder oog er is voor echte kwaliteit. Ik heb drie concrete tips:
Leg in woorden vast wat je wil bereiken met een bepaald project; wat is je ambitie?
Neem iemand in de arm die de kwaliteit bewaakt gedurende het hele proces, en zorg ervoor dat het iemand is die jouw visie onderschrijft.
Wees een goed opdrachtgever, blijf constant betrokken bij het gehele proces. Je moet er als gemeente bovenop zitten!

Mensen zijn het vrijwel altijd eens over topkwaliteit en over rampzalige ontwikkelingen. Maar daar tussenin ligt een enorm grijs gebied waarvan ik denk: over kwaliteit moet je twisten! Het is mensenwerk, en als je dat meetbaar wilt maken dan ga je al gauw aan de essentie van kwaliteit voorbij.

Landschapsontwerpen worden veelal door bureaus voor gemeenten gemaakt; wat is de gouden tip voor gemeenten om de aansturing zo goed mogelijk te laten verlopen?
Maak niet de fout om te denken dat een uitbesteding het eindstation is. Hoewel je iemand inhuurt om een probleem voor je op te lossen, blijft het jouw probleem. Je kunt niet de vuile was de deur uitdoen en zeggen: "Ik kom over vier jaar wel een lint doorknippen". Ik hanteer als vuistregel: je moet als opdrachtgever een kwart van de uitbestede uren inplannen voor begeleiding en afstemming. Bovendien moet je inhoudelijk op de hoogte zijn van landschapsinrichting. Je bent een slecht opdrachtgever als je niet op niveau kunt meepraten met je opdrachtnemer. Dat is vooral moeilijk voor kleine gemeenten, omdat ze niet het geld hebben om al die kennis binnen te halen. Maar ik zou willen zeggen: schaam je er niet voor en vraag advies van instellingen als Architectuur Lokaal .

Wat vindt u de mooiste plek van Nederland?
Oh, er zijn zo veel mooie plekken. Ik ben zelf erg gecharmeerd van IJburg, waar ik ook zelf aan heb ontworpen. Ik ben er zelfs gaan wonen, omdat ik het een hele mooie toevoeging aan Amsterdam vind. De stad ligt weer aan het water en de uitzichten zijn er schitterend. Maar om ook iets te noemen waar ik niets mee te maken had: ik reed laatst door de Westerscheldetunnel, en ik was onder de indruk van de aanloop er naartoe. Schitterend hoe je langzaam meegenomen wordt naar de ingang van die tunnel, het is bijna alsof je een film zit te kijken. Daar is echt goed over nagedacht.

bron: ruimteforum

Zoekt u een adviesbureau? Ga naar de zoekpagina  

terug naar inhoudsopgave of terug naar de homepage van het Natuurnet